Η μετακύλιση των
δόσεων της χώρας μας προς το ΔΝΤ για το τέλος Ιουνίου έφερε στο προσκήνιο το
ιστορικό προηγούμενο της Αφρικανικής χώρας ονόματι Ζάμπια, που την δεκαετία του
1980 έκανε κάτι ανάλογο, μετέφερε δηλαδή όλες τις δόσεις της στο ταμείο
ζητώντας να τις πληρώσει σε ένα πακέτο.
Τι μας διδάσκει
όμως το προηγούμενο της Ζάμπια;
Η Ζάμπια την δεκαετία του 1980 διένυε την τρίτη
δεκαετία της ως ανεξάρτητο κράτος υπό την προεδρία του ιδρυτή της Kenneth
Kaunda. Ο Kaunda δεν ήταν μεν ο κλασσικός Αφρικανός δικτάτορας τύπου Μοbutu του
Ζαίρ ή Ιdi Amin της Oυγκάντα, κυβέρνησε όμως την χώρα υπό μονοκομματικό
καθεστώς ως το 1991. Το πείραμα του για έναν σοσιαλισμό "Αφρικανικού
τύπου” ήταν αντίστοιχο με αυτό που εφήρμοσε ο φίλος του Ανδρέα Παπανδρέου στην
Τανζανία, Julius Nyerere και απέτυχε στην πράξη. Ο Kaunda προσπάθησε να
συνδυάσει τον σοσιαλισμό με τα τοπικά έθιμα της χώρας και την θρησκευτική
πίστη. Κυριότερα όμως, η στόχευσή του ήταν να κρατικοποιήσει το κυριότερο
εξαγωγικό προϊόν της χώρας τον χαλκό. Το αποτέλεσμα ήταν η χώρα να χρεοκοπήσει
την δεκαετία του 1980. Το 1991 οι βασικές ανάγκες της χώρας σε τρόφιμα δεν
καλύπτονταν, τα νοσοκομεία δεν είχαν φάρμακα, το AIDS κάλπαζε και τα super
market δεν λειτουργούσαν. Ο Kaunda στην συνέχεια, όταν αντελήφθη τα λάθη του,
προσπάθησε να ακολουθήσει τον δρόμο των μεταρρυθμίσεων. Έχασε όμως τις εκλογές
του 1991, τις πρώτες ελεύθερες εκλογές στην ιστορία της χώρας, από τον ηγέτη
του ισχυρότερου συνδικάτου, Chus Chiluba, που κέρδισε με μια ισχυρή αντιδυτική
ρητορεία.
Μια παρόμοια
κατάσταση συνέβη και συμβαίνει και στην χώρα μας, τα κόμματα που οδήγησαν την
χώρα στην χρεωκοπία προσπάθησαν να αλλάξουν ατζέντες και πολιτικές, επί ματαίω
όμως, καθώς νικήθηκαν από την αντι-μνημονιακή και εν μέρει αντι-δυτική στόχευση
του ΣΥΡΙΖΑ.
Τα δείγματα
γραφής της κυβέρνησής μας δεν είναι ενθαρρυντικά, αντιθέτως θα έλεγε κανείς ότι
προσιδιάζουν στην κατάσταση της Ζάμπια (ίσως όχι τόσο ακραία βέβαια). Η αναφορά
του Υπουργού των Οικονομικών κ. Βαρουφάκη ότι η χώρα δεν χρειάζεται δάνεια
(αλλά χρόνο) ήταν μερικώς ορθή. Η χώρα μας χρειάζεται την στήριξη των Ευρωπαίων
όχι ενδεχομένως με περισσότερα δάνεια αλλά με ουσιαστική τεχνοκρατική βοήθεια,
μεταρρυθμίσεων σε όλους τους τομείς. Ο κοινός νους άλλωστε προστάζει ότι ακόμα
και αν αύριο διαγραφόταν όλο το χρέος μας, οι μισθοί επέστρεφαν στα προ 2010
επίπεδα και η πρόσβαση σε τραπεζικά δάνεια ήταν και πάλι εύκολη θα δημιουργείτο
το ίδιο χρέος.
Λίγο μετά την
ανακοίνωση του ΔΝΤ για την αναβολή των πληρωμών, η διεθνούς φήμης Ζαμπιανής
καταγωγής οικονομολόγος Dambisa Moyo έκανε σύντομο σχόλιο στον λογαριασμό της
στο twitter "oh No Greece”. H Μοyo έγινε ιδιαίτερα γνωστή μετά την έκδοση
του βιβλίου της "Dead Aid” όπου υποστηρίζει ότι η βοήθεια μέσω συνεχόμενων
δανείων στις χώρες της Αφρικής ουσιαστικά δεν οδηγεί πουθενά αν οι χώρες αυτές
δεν μετασχηματίσουν τα πολιτικά τους συστήματα και τις οικονομίες τους προς την
πραγματικά φιλελεύθερη κατεύθυνση. Η απάντηση και το ιστορικό προηγούμενο
λοιπόν υπάρχει, το θέμα είναι εμείς ποιόν δρόμο θα ακολουθήσουμε.
·
Γιάννης
Μαντζίκος, Σύμβουλος σε θέματα Εξωτερικής Πολιτικής και Τρομοκρατίας, Shield
Analysis LLC, Virginia.
Δημοσίευση σχολίου