Η ενημέρωση σήμερα ξεκινά από την Θήβα
Η 1η Πανελλήνια εκτέλεση
του έργου πραγματοποιήθηκε τον Δεκέμβριο του 2018 στην εναλλακτική αίθουσα της
Νέας Λυρικής Σκηνής (Κέντρο Πολιτισμού Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος - ΚΠΙΣΝ) -
συνδιοργανωτής ήταν και ο "Πολιτισμικός Σύλλογος Διστόμου".
Ήταν μια ιστορική
στιγμή για τον συνθέτη, ο οποίος σε συνέντευξή του τη χαρακτήρισε ως την πιο
αξέχαστη συναυλία της καριέρας του, καθώς τελούσε υπό την αιγίδα και την
παρουσία του τότε Προέδρου της Δημοκρατίας, Προκοπίου Παυλόπουλου.
Μετά
την ολοκλήρωση των σπουδών του στην κλασσική κιθάρα - υπό την καθοδήγηση του
κορυφαίου Έλληνα σολίστ και δασκάλου, Δημήτρη Φάμπα - πραγματοποίησε ρεσιτάλ
και μουσικές βραδιές στην Αθήνα και σε όλη την Ελλάδα αλλά και στο εξωτερικό
(Γερμανία, Λουξεμβούργο, Ιταλία κ.α.), παρουσιάζοντας κλασικό και σύγχρονο
ρεπερτόριο. Ενώ ασχολήθηκε με ελληνική παραδοσιακή και ρεμπέτικη μουσική,
συμμετέχοντας ενεργά σε διάφορα μουσικά σύνολα και ορχήστρες., ενώ έχει και
Δισκογραφίκο έργο .
Στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών έχει κάνει και άλλη παρουσία
έργου του - τη «Σουίτα των Χαμένων Πόλεων».
Όταν κοιτάμε το κάστρο στον λόφο της Αλυκής, δεν βλέπουμε
απλώς πέτρες. Βλέπουμε ένα αριστούργημα της στρατιωτικής αρχιτεκτονικής του 4ου
αιώνα π.Χ.
Το τείχος είναι χτισμένο με την ισχυρή τεχνική της εποχής
για να αντέχει τις πιο σκληρές πολιορκίες.
Ενισχύεται από 6 τετράγωνους πύργους και διαθέτει 3 πύλες.
Το πιο εντυπωσιακό; Η κύρια πύλη καταλήγει ακριβώς δίπλα στο
κύμα! Αυτό γινόταν για να μπορούν οι στρατιώτες και τα πληρώματα να εφοδιάζουν
τα πολεμικά πλοία αστραπιαία, χωρίς να βγαίνουν ποτέ από την ασφάλεια των
τειχών.»
Και εδώ έρχεται η μεγάλη ανατροπή που ελάχιστοι ξέρουν. Ο
Άργος (γιος του Φρίξου ή του Αρέστορα). σύμφωνα με την παράδοση που διέσωσε ο
Παυσανίας και άλλες πηγές, κατασκεύασε το θρυλικό σκαρί με τη βοήθεια της θεάς
Αθηνάς, χρησιμοποιώντας ξυλεία από το Πήλιο, αλλά η ναυπήγηση και η
προετοιμασία έγιναν στο επίνειο των Θεσπιών (την Τίφα),, ο θρυλικός ναυπηγός,
επέλεξε αυτό το προστατευμένο σημείο για να δώσει σάρκα και οστά στο πιο
εξελιγμένο πλοίο της εποχής του, με την καθοδήγηση της ίδιας της θεάς Αθηνάς.
Οι Βοιωτοί της περιοχής καυχιόνταν στον περιηγητή Παυσανία
ότι ήταν οι πιο "σοφοί στα ναυτικά". Μάλιστα, του έδειχναν με
περηφάνια το σημείο στην παραλία της Αλυκής όπου, μετά το τέλος της
εκστρατείας, η Αργώ επέστρεψε τιμητικά και αγκυροβόλησε για πάντα!»
«Η πόλη πήρε το όνομά της από έναν κορυφαίο τοπικό ήρωα: τον
Τίφυ. Ποιος ήταν αυτός; Ο πρώτος και ικανότερος τιμονιέρης της Αργούς! Όταν ο
Ιάσονας μάζευε τους κορυφαίους ήρωες της Ελλάδας, ήξερε ότι χωρίς τον Τίφυ δεν
θα πήγαινε πουθενά. Στα αρχαία κείμενα (όπως στα Αργοναυτικά του Απολλώνιου του
Ρόδιου), ο Τίφυς παρουσιάζεται ως αληθινή διάνοια.
Ήταν ο κορυφαίος της εποχής του στο να διαβάζει τον Ήλιο και
τα αστέρια για να προσανατολίζεται στην ανοιχτή θάλασσα.
Είχε την ικανότητα να προβλέπει τις καταιγίδες μέρες πριν
ξεσπάσουν.
Η απόλυτη στιγμή του: Όταν η Αργώ έπρεπε να περάσει από τις
Συμπληγάδες Πέτρες (τα κινούμενα βράχια που έσπαγαν τα πλοία), ο Τίφυς με
απίστευτους ελιγμούς κράτησε το τιμόνι σταθερό και έσωσε την εκστρατεία! Χωρίς
τον Βοιωτό τιμονιέρη, το Χρυσόμαλλο Δέρας δεν θα έφτανε ποτέ στην Ελλάδα.»
«Γιατί όμως το λιμάνι της Τίφας ήταν τόσο σημαντικό; Στην
αρχαιότητα δεν υπήρχε η Διώρυγα της Κορίνθου και ο γύρος της Πελοποννήσου (ο
Κάβο Μαλιάς) ήταν σκέτη αυτοκτονία για τα πλοία.
Η Τίφα λειτουργούσε ως η στρατηγική πύλη της Κεντρικής
Ελλάδας. Από εδώ, οι Αργοναύτες και οι αρχαίοι έμποροι άφηναν τα πλοία τους,
και μέσω των στενών περασμάτων της Βοιωτίας, μετέφεραν τα εμπορεύματα στεριανά
σε λίγες ώρες στον Σαρωνικό και το Αιγαίο. Ήταν μια αρχαία "εθνική
οδός" που ένωνε Ανατολή και Δύση, αποφεύγοντας τις θαλασσοταραχές των
ανοιχτών θαλασσών.»
«Υπάρχει όμως και ένα ακόμα μεγάλο μυστικό που κρύβει η
παραλία της Αλυκής. Στην άκρη του αρχαίου λιμανιού, ακριβώς εκεί που έδεναν τα
πλοία, υπήρχε ένας μεγαλοπρεπής Ναός αφιερωμένος στον Ηρακλή.
Ο Ηρακλής ήταν ο απόλυτος Βοιωτός ήρωας και, σύμφωνα με τον
μύθο, ήταν και ο ίδιος ένας από τους Αργοναύτες που επιβιβάστηκαν στην Αργώ υπό
τις οδηγίες του τιμονιέρη Τίφυ!.
Φανταστείτε τους αρχαίους ναυτικούς να κάνουν θυσίες στον
Ηρακλή ακριβώς δίπλα στο κύμα, ζητώντας του τη δύναμη να δαμάσουν τα κύματα
πριν ανοίξουν πανιά για την άλλη άκρη του κόσμου.
Μάλιστα, κάθε χρόνο στο τέλος του έτους, οι κάτοικοι
διοργάνωναν στην ακτή μεγάλες γιορτές και αγώνες προς τιμήν του, μετατρέποντας
το λιμάνι σε ένα ζωντανό κέντρο λατρείας και δύναμης.»
«Το πιο συγκινητικό κομμάτι όμως της ιστορίας γινόταν
ψηλότερα, στην Άνω Τίφα, την αρχική και παλαιότερη ακρόπολη της περιοχής, που
βρίσκεται στην κορυφή του λόφου Μαυροβουνίου (ανάμεσα στην Ξηρονομή και την
Αλυκή).
Ο Τίφυς δεν κατάφερε να δει το τέλος του ταξιδιού της
επιστροφής, καθώς πέθανε από αρρώστια στον Εύξεινο Πόντο κατά τη διάρκεια της
εκστρατείας. Όμως, οι συμπατριώτες του στην πατρίδα δεν τον ξέχασαν ποτέ. Μετά
τον θάνατό του, οι Βοιωτοί ανέβαιναν στην Άνω Τίφα και προσέφεραν ιερές σπονδές
και τιμές στη μνήμη του.
Οι αρχαίοι Βοιωτοί τιμούσαν τον Τίφυ με σπονδές στην Άνω
Τίφα ακόμα και αιώνες μετά τον θάνατό του! Αυτό θα πει αληθινός σεβασμός στην
ιστορία. Κάθε φορά που ένα καράβι ετοιμαζόταν να σαλπάρει, οι ναυτικοί κοίταζαν
ψηλά στον λόφο και τιμούσαν τον άνθρωπο που τους έμαθε να δαμάζουν τις
θάλασσες.»
«Την επόμενη φορά που θα βρεθείτε στην Αλυκή, κοιτάξτε το
κάστρο και τη θάλασσα διαφορετικά. Δεν είναι απλώς ένα όμορφο τοπίο· είναι το
σημείο όπου με τη βοήθεια του Άργου, του Τίφυ και του Ηρακλή, ξεκίνησε η πρώτη
μεγάλη ναυτική περιπέτεια της ανθρωπότητας. Εσείς, θα θέλατε να κάνετε μια
βουτιά εκεί που άραξε η Αργώ;»
Γεώργιος Κούλας
e-mail giorgoskoulas@gmail.com
Τον Ιούνιο του 2024 πραγματοποιήθηκε μία εικαστική δράση σε
συνεργασία με το Μουσείο της Αλλοτροπίας, το Δήμο Λεβαδέων και τον Εικαστικό
Σύλλογο «Ιωάννης Σπηλιόπουλος 1906 – 1975», κατά τη διάρκεια της οποίας
καταξιωμένοι ζωγράφοι, χαράκτες και εικαστικοί αποτύπωσαν με τα έργα τους τη
Λιβαδειά, μέσα από μια περιπλάνηση στο πέρασμα του χώρου και του χρόνου. Από τα
μυστηριακά μονοπάτια της μυθολογίας, στους ιστορικούς δρόμους της αρχαιότητας
και της σύγχρονης ιστορίας, στο σήμερα και στο αύριο, αυτής της πόλης.
Το εικαστικό αποτύπωμα της αναφερόμενης συνεργασίας
παρουσιάζεται στον μεσαιωνικό πύργο του Νικολάου Σεντ Ομέρ του Αρχαιολογικού
Μουσείου Θηβών, από τις 21 έως τις 31 Οκτωβρίου 2026.
Επιμέλεια έκθεσης: Δήμητρα Παρασχαράκη, Διευθύντρια Μουσείου
Αλλοτροπίας, Εύη Τσώτα, Αρχαιολόγος ΕΦΑ Βοιωτίας.
Συμμετέχουν αλφαβητικά είκοσι τρεις εικαστικοί και είναι οι:
Αθανασίου Ειρήνη, Ανδριανού-Σπηλιοπουλου Μαρία, Διονάς
Βαγγέλης, Διονά Τατιάνα, Καρακώστας Φίλιππος, Κουκά Μαρία, Λένης Γεώργιος,
Μαρουλάκος Κυριάκος, Μακροπούλου Χριστίνα, Μπουράνης Σταύρος, Νικολούλιας
Δημήτρης, Παπαδημητρίου Ελένη, Πολύζου Μαρία, Πρέκα Ευαγγελία, Ράπτης Ιωάννης,
Σκυλογιάννης Θανάσης, Σοφρά Ρούλα, Σπηλιοπούλου Μίνα, Τσαβαρή Καίτη, Τσεβά
Μαρία, Φασουλή Κατερίνα, Φασουλή Ρένα, Φωκά Μαρίνα.
Συνδιοργάνωση: ΕΦΑ Βοιωτίας –Μουσείο Αλλοτροπία
Συνεργασία: Εικαστικός Σύλλογος «Ιωάννης Σπηλιόπουλος
1906-1975»
Χώρος διοργάνωσης: Μεσαιωνικός Πύργος Νικολάου Σεντ Ομέρ –
Αρχαιολογικό Μουσείο Θηβών
Ημερομηνία έναρξης: Τετάρτη 21 Οκτωβρίου 2026
Εγκαίνια έκθεσης: Κυριακή 25 Οκτωβρίου 2026, ώρα: 11:00
Ώρες: 08:30-19:30
Είσοδος περιοδικής έκθεσης: Ελεύθερη (για την επίσκεψη στη
Μόνιμη Έκθεση του Αρχαιολογικού Μουσείου Θηβών, ισχύουν: Γενική είσοδος: 10€,
Μειωμένη είσοδος: 5€, Ηλεκτρονικό εισιτήριο: https://tickets.hh.gr/).
*Ανάγλυφο Τροφωνίου: Αριστερά η Κυβέλη, με μια ιέρεια δίπλα της να κρατά ένα κλειδί, μετά ένας μυημένος, ακολουθεί ο Διόνυσος,ο Πάνας, η Εκάτη, ο Τροφώνιος με τα ιερά φίδια, τρεις Κουρήτες και οι Διόσκουροι. Κάτω δεξιά τέσσερις λατρευτές (Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο - https://www.namuseum.gr/monthly_artefact/katevainontas-mes-sto-antro-toy-manteioy-toy-trofonioy/).
Τη φετινή σεζόν θα λειτουργήσουν τμήματα παιδιών, ηλικίας από 6 - 12 ετών, πουθα ξεκινήσουν ως θεατρική ομάδα, στοχεύοντας στη δημιουργία μιας παράστασης,στην οποία τα παιδιά θα ζήσουν όλη τη διαδικασία του θεατρικού ανεβάσματος.
Επιπρόσθετα, ξεκινάει και το τμήμα εφήβων για νέους Γυμνασίου και Λυκείου, που θέλουν να έρθουν σε επαφή με την υπέροχη τέχνη του θεάτρου, επωφελούμενοι από τις αρετές της θεατρικής αγωγής: ομαδικό και συνεργατικό πνεύμα, τόνωση χειρισμού του λόγου και της επικοινωνίας, όξυνση της φαντασίας και της δημιουργικότητας.
Τα θεατρικά μας εργαστήρια ξεκινούν τον Νοέμβριο, μόλις ολοκληρωθούν οιεγγραφές.Εργαστήρι ενηλίκων:Το θεατρικό εργαστήρι ενηλίκων έχει σκοπό να μυήσει στη θεατρική δραστηριότηταόσους και όσες ενδιαφέρονται να έρθουν σε επαφή με το δημιουργικό κομμάτι τηςθεατρικής τέχνης. Υποδυόμενοι ρόλους και ερχόμενοι σε επαφή με σπουδαία θεατρικά κείμενα, πέρα από την κατανόηση των θεατρικών κωδίκων και τεχνικών,τα μέλη του θεατρικού μας εργαστηρίου μπορούν επίσης να βελτιώσουν τιςεπικοινωνιακές τους ικανότητες, το χειρισμό του λόγου και να βιώσουν τη θεατρική δημιουργία.
Στα εργαστήρια ενηλίκων, που θα λειτουργούν στον Πολυχώρο Πολιτισμού στην αίθουσα Κ. & Α. Παπαπαναγιώτου, στο νέο Δημαρχείο, θα διδάσκονται μαθήματαυποκριτικής, αυτοσχεδιασμού και ορθοφωνίας.
Δηλώστε εγκαίρως τη συμμετοχή σας στο email: dleventis@livadia.gr γράφοντας ονοματεπώνυμο και τηλέφωνο επικοινωνίας.
Τα email θα πρέπει να φέρουν τηνένδειξη: «για το θεατρικό εργαστήρι ενηλίκων ή ανηλίκων».Συμμετοχή μπορείτε να δηλώσετε επίσης στο Τμήμα Πολιτισμού, Αθλητισμού,Τουρισμού στον 2ο όροφο του Δήμου Λεβαδέων, Πλατεία Λ. Κατσώνη, κατά τις εργάσιμες ημέρες και ώρες και στο τηλέφωνο 22613 50818 κ. Λεβέντη Δημήτρη.
Τα τμήματα που θα δημιουργηθούν θα είναι1. Τμήμα Παιδικό2. Τμήμα Εφηβικό3. Τμήμα ΕνηλίκωνΔιάρκεια εγγραφών: από Πέμπτη 15 Οκτωβρίου έως Παρασκευή 30 Οκτωβρίου2026
Έφτασε, λοιπόν, το φθινόπωρο, έφτασε ο καιρός για θέατρο … ξεκινάμε με τοσύνθημά μας: Πάμε Θέατρο… Πάμε ΔΗΠΕΘΕ Ρούμελης.Έλα μαζί μας να γίνουμε μια μεγάλη παρέα…
ΤΟ ΔΗ.ΠΕ.ΘΕ. ΡΟΥΜΕΛΗΣ ΕΠΙΧΟΡΗΓΕΙΤΑΙ ΑΠΟ ΤΟ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ
ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ, ΤΟ ΔΗΜΟ ΛΑΜΙΕΩΝ ΚΑΙ ΤΗΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΣΤΕΡΕΑΣ ΕΛΛΑΔΑΣ
Το ΚΑΠΗ Αγιάς αποτελεί έναν μεγάλο και ιδιαίτερα δραστήριο κοινωνικό φορέα, που
αριθμεί περίπου 200 μέλη από την Αγιά και τα γύρω χωριά του Δήμου. Η επίσκεψη
στο Δίστομο εντασσόταν σε μια ευρύτερη εκδρομή με θρησκευτικό και ιστορικό
χαρακτήρα. Το πρόγραμμα περιλάμβανε επίσης επίσκεψη στην Ιερά Μονή του Οσίου
Λουκά, τη βυζαντινή «Αγία Σοφιά της Ρούμελης».
Για τους ανθρώπους του ΚΑΠΗ, όμως, η στάση στο Δίστομο είχε ξεχωριστή βαρύτητα.
Η ενημέρωση στο Μουσείο
Την ενημέρωση έκανε ο εθελοντής του Μουσείου Χρ.
Παπανικολάου. Παρουσίασε, μετά και την προβολή του συγκλονιστικού
ντοκυμαντέρ, τις συνέπειες της Σφαγής στην τοπική κοινωνία και στις
επόμενες γενιές, ενώ αναφέρθηκε και στον αγώνα του Διστόμου και των μαρτυρικών
χωριών της Ελλάδας για Δικαίωση και Αποζημίωση για τα θύματα και τους
απογόνους τους.
Το αίτημα αυτό παραμένει επίκαιρο: τα εγκλήματα πολέμου δεν πρέπει να
διαγράφονται από τη συλλογική μνήμη και κανένα έγκλημα κατά της ανθρωπότητας
δεν πρέπει να μένει ατιμώρητο.
«Ήταν η πιο συγκινητική επίσκεψη»
Στους επισκέπτες από την Αγιά η συγκίνηση ήταν εμφανής και μετά το τέλος της
επίσκεψης, όταν σχημάτισαν μικρές παρέες και συζήτησαν όσα είδαν και άκουσαν.
Ένας από τους μεγαλύτερους σε ηλικία επισκέπτες είπε σε πηγαδακι ότι, παρά τις
πολλές εκδρομές και επισκέψεις του ΚΑΠΗ σε ιστορικούς και θρησκευτικούς χώρους,
η επίσκεψη στο Δίστομο ήταν «από τις πιο συγκινητικές και ουσιαστικές».
Η φράση του αποτύπωσε το κλίμα που επικράτησε στην αποστολή.
Το ΚΑΠΗ Αγιάς: δραστηριότητα, κοινωνική φροντίδα και ζωή.
Η επικεφαλής του ΚΑΠΗ και της αποστολής, κοινωνική λειτουργός Ελίνα Βασβατέκη,
αναφέρθηκε στις δράσεις που υλοποιούνται όλο τον χρόνο σε συνεργασία με τον
Δήμο Αγιάς.
Το ΚΑΠΗ οργανώνει εκδρομές, εχει προγράμματα αναψυχής και κοινωνικής
συμμετοχής, φυσικοθεραπείας, ομάδες σωματικής άσκησης , χορωδία και
δραστηριότητες νοητικής ενδυνάμωσης. Παράλληλα, παρέχει κοινωνική στήριξη σε
ανθρώπους που αντιμετωπίζουν κοινωνικές ή οικονομικές δυσκολίες ( συσσίτια
κ.α).
Οι δράσεις αυτές κρατούν τα μέλη ενεργά, ενισχύουν την επικοινωνία και
περιορίζουν την απομόνωση. Η παρουσία τους στο Δίστομο εντάχθηκε σε αυτή τη
σταθερή προσπάθεια για συμμετοχή, δημιουργία και επαφή - και ξεκίνησε με
πρόταση του πρακτορείου ταξιδιών Ελπίς Τράβελ.<<Μακάρι να μας το είχε
προτείνει νωρίτερα>>, αναφέρθηκε.
Από τη Μνήμη στην αισιοδοξία
Στο Μουσείο, οι επισκέπτες γνώρισαν τις λεπτομέρειες της Σφαγής των 228 αμάχων
και τις πληγές που άφησε στην κοινωνία του Διστόμου.
Έφυγαν, όμως, όχι μόνο με τη συγκίνηση της ιστορικής μνήμης. Έφυγαν , μιλώντας
με τους εθελοντές και φίλους του Μουσείου, και με την πεποίθηση ότι ο αγώνας
για δικαιοσύνη μπορεί να συνυπάρχει με την καθημερινή ζωή, τη δημιουργία, την
αισιοδοξία, την Ειρήνη.
Είναι χαρακτηριστικό ότι 2-3 από τους εκπροσώπους της 3ης Ηλικίας είπαν ότι οι
ίδιοι και γενικά όλοι οι επισκέπτες του Διστόμου και του Μουσείου του πρέπει να
μεταφέρουν αυτό το μήνυμα στην Αγιά, στην Θεσσαλία και ευρύτερα σε όλο
τον κόσμο. Να μιλήσουν στους δικούς τους ανθρώπους, στον κύκλο τους για το
Δίστομο και να τους παροτρύνουν να επισκεφθούν το Μουσείο, να ακούσουν την
ιστορία και να δουν τις μαρτυρίες.
Το Δίστομο είναι τόπος Μνήμης, αλλά και τόπος διεκδίκησης Δικαιοσύνης. Η
τραγωδία του 1944 συνδέεται με τη σημερινή προσπάθεια των κατοίκων και των
φορέων να διατηρήσουν ζωντανή την Ιστορική Αλήθεια, την Δικαίωση, την Ειρήνη -
την αποτροπή του φασισμού και του ναζισμού.
Η επίσκεψη στον Όσιο Λουκά
Μετά το Δίστομο, η αποστολή των 50 μελών του ΚΑΠΗ Αγιάς επισκέφθηκε την Ιερά
Μονή του Οσίου Λουκά.
Η εκδρομή είχε ένα πλήρες πρόγραμμα που συνδύασε
ιστορία, μνήμη, θρησκευτική παράδοση και πολιτισμό.
Επιστρέφοντας στη Θεσσαλία, πήραν μαζί τους εικόνες από τη Βοιωτία και ένα
σαφές μήνυμα: η Μνήμη συνδέεται με γνώση και διεκδίκηση Δικαιοσύνης και
Αποζημίωσης αλλά δεν σημαίνει ακινησία.
Σημαίνει να θυμόμαστε τα θύματα, να τα τιμάμε, να υπερασπιζόμαστε την
ιστορική αλήθεια, να καταδικάζουμε τις σκοτεινές ιδέες και να συνεχίζουμε τη
ζωή με περισσότερη ανθρωπιά, συμμετοχή και αισιοδοξία.
Ιδιαίτερα από τις βαθύτερες πληγές της Ιστορίας, όπως αυτή του Διστόμου,
οι άνθρωποι μπορούν να αντλήσουν δύναμη για να προχωρήσουν.-
Ως κλέος, ορίζεται η δόξα, η φήμη που αποκτά όχι μόνο ο
ήρωας, αλλά και η οικογένειά του και οι μετέπειτα από αυτόν γενιές χάρη στα
ανδραγαθήματά του στο πεδίο της μάχης. Η έννοια του κλέους συνδυάζεται με τις
συνώνυμες έννοιες τηςαριστείας και της υστεροφημίας. Οι επιτυχίες ενός ήρωα στο
πεδίο της μάχης αποτελούσαν την αριστείατου και του εξασφάλιζαν υστεροφημία
στις επερχόμενες γενιές ανά τους αιώνες. Επομένως, αντιλαμβανόμαστε ότι για τον
Αρχαίο Έλληνα ήταν απαραίτητη η συμμετοχή του στον πόλεμο, καθώς η ανδρεία ήταν
αυτή που του εξασφάλιζε την αριστεία και τον τίτλο του ήρωα. Το να επιδιώκει
κάποιος όμως, τον θάνατο στη μάχη αποτελεί μια αρχή που σίγουρα εμάς μας
ξενίζει. Ωστόσο, αυτό θα το αντιληφθούμε καλύτερα, αν λάβουμε υπόψη μας την
ετυμολογία της λέξηςήρωας. Ο ήρως λοιπόν, παράγεται από τη λέξη ώρα, διότι
δηλώνει ότι η κατάλληλη ώρα για τον ήρωα είναι όταν πεθαίνει στο πεδίο της
μάχης, δείχνοντας αυτοθυσία και αυταπάρνηση για την τιμή και το κλέος.
στο πλήρωμα του χρόνου της ζωής του, όταν πεθαίνει στη μάχη.
Επιπροσθέτως, ο ήρως μπορεί να συνδεθεί ετυμολογικά με την Ήρα. Η θεότητα αυτή
θεωρούνταν υπεύθυνη για την αλληλοδιαδοχή των εποχών και γενικότερα, για την
πραγματοποίηση διάφορων συμβάντων στην ανθρώπινη ζωή στην κατάλληλη ώρα.
τη δεύτερη φορά και να μετατρέπεται σε εικονικό γιο της,
αφού άλλωστε μοιάζει στη συγκεκριμένη θεότητα. Ο δυναμισμός και η μαχητικότητά
του, που τον οδηγούν ακόμη και σε ανήθικες πράξεις για το αξιακό σύστημα της
εποχής εκείνης, αλλά και της σημερινής, όπως στο να καταστρέψει μια ολόκληρη
πόλη και να σκοτώσει τους αδερφούς της Ιόλης για να την πάρει γυναίκα του, παρά
το ότι ήταν ήδη παντρεμένος με τη Δηιάνειρα. Ένα άλλο ιδανικό μοντέλο ήρωα που
αντλούμε από την Αρχαία Ελληνική Γραμματεία είναι ο Αχιλλέας στην ομηρική
Ιλιάδα. Ο Αχιλλέας όχι μόνο επιλέγει και ενδιαφέρεται για το κλέος, την
αριστείακαι την υστεροφημία του, αλλά πιστεύει ακράδαντα ότι το κλέος καθορίζει
και ορίζει την επική του ταυτότητα.
είναι η έννοια της επικής ταυτότητας του ήρωα. Πρόκειται για
θεμελιώδη αρχή του έπους και της ιδεολογία του ήρωα στην Κλασσική Εποχή και
Λογοτεχνία. Η επική ταυτότητα των ομηρικών ηρώων συγκροτείται ακριβώς από την
ανάγκη και το χρέος που οφείλουν να αισθάνονται να εξασφαλίσουν το κλέος, την
αριστεία και την υστεροφημία για τον εαυτό τους και τα μέλη της οικογένειάς
τους, αλλά και τις επόμενες γενιές.
Ο Αχιλλέας, όταν απειλεί ότι θα αποσυρθεί από τον πόλεμο και
θα αποφασίσει να επιστρέψει στην πατρίδα του και να ζήσει μια ήρεμη,
οικογενειακή ζωή, θέτει σε κίνδυνο την επική του ταυτότητα, αφού απαρνείται τον
πόλεμο και επομένως, την ευκαιρία για κλέοςκαι αριστεία. Ωστόσο, ο θάνατος του
Πατρόκλου τον κάνει να επιστρέψει στη μάχη για να εκδικηθεί. Μάλιστα, εδώ
υπάρχει μια σύνδεση του Αχιλλέα με έναν άλλον ήρωα παλαιότερου, μη σωζόμενου
έπους, του Μελεάγρου, ο οποίος επέστρεψε στη μάχη μετά από προτροπές της
γυναίκας του, Κλεοπάτρας.
Οι περισσότεροι
από τους επισκέπτες είναι αγρότες, γεγονός που προσδίδει ιδιαίτερη σημασία στην
επίσκεψη, καθώς πρόκειται για ανθρώπους που ζουν και εργάζονται σε έναν
κατεξοχήν αγροτικό τόπο.
Κι αυτό καθώς η αποστολή συνδύασε την προσκύνηση στη
παρακείμενη Βυζαντινή Μονή Οσίου Λουκά, γνωστή και ως «Αγία Σοφία της
Ρούμελης», με την ενημέρωση για την ιστορία του μαρτυρικού και ιστορικού
Διστόμου, με εστίαση στην Σφαγή του 1944. Οι επισκέπτες παρακολούθησαν το
ντοκιμαντέρ και ξεναγήθηκαν στο Μουσείο από τον εθελοντή Χρ. Παπανικολάου.
Παρακολούθησαν συγκλονισμένοι τις μαρτυρίες και τα τεκμήρια για τα άγρια
εγκλήματα που διέπραξαν οι Γερμανοί Ναζί στον άλλοτε αγροτικό και κτηνοτροφικό
οικισμό της Βοιωτιας. Το Δίστομο, σταδιακά, μετά την κατοχή, γνώρισε μεταβολή
της οικονομικής του φυσιογνωμίας λόγω της εξόρυξης βωξίτη και μετατράπηκε για
πολλά χρόνια σε τόπο μεταλλωρύχων και βιομηχανικών εργατών, διατηρώντας ομως
παράλληλα σημαντική την αμπελουργική του παραγωγή - που συνεχίζεται.
Μετά το τέλος της
ενημέρωσης, η πρόεδρος του συλλόγου Σταυρούλα Καμπούρη (αγρότισσα και η ίδια),
ο αντιπρόεδρος Γιάννης Αρβανίτης και η γενική γραμματέας Αγγελική Ζούπα
πρόσφεραν στους ανθρώπους του Μουσείου ένα καλαίσθητο καλάθι με προϊόντα του
τόπου τους: χυλοπίτες, μέλι, γλυκά του κουταλιού και άλλα χαρακτηριστικά
δείγματα της τοπικής γης. Τα μέλη του συλλόγου εξέφρασαν ευχαριστίες και προς
τη συντονίστρια του μουσείου Αμαλία Παπαϊωάννου (η οποία δεν παρίστατο) για την
οργάνωση της επίσκεψης, που είχε προετοιμαστεί σε συνεννόηση με το προεδρείο
του συλλόγου τους. Ως αναμνηστικό και για ενίσχυση της βιβλιοθήκης του Συλλόγου οι άνθρωποι του Μουσείου προσέφεραν το "Χρονικό της Σφαγής του
Διστόμου", έργο του (και) Διστομιτη συγγραφέα και ιστορικού Τάκη Λάπα,
καθώς και αντίτυπο του περιοδικού «Εμβόλιμο» της Παραλίας Διστόμου, που
περιλαμβάνει αφιέρωμα με ντοκουμέντα, μαρτυρίες και ιστορικά στοιχεία για τη
Σφαγή.
Η επίσκεψη χαρακτηρίστηκε εξαιρετική, με έντονη συγκίνηση,
κατανόηση και ευαισθησία. Τα μέλη του συλλόγου περιέγραψαν με ενθουσιασμό την
πορεία του πολυδαίδαλου με μήκος 12 χλμ
παραποτάμου Ίναχου -που πηγάζει από Βαρδούσια, Οίτη και Γραμμένη Οξειά-
καθώς και την
γέφυρα του ποταμού Βίστριζα (παλιό ντόπιο όνομα του Ίναχου) που βρίσκεται δίπλα
στο χωριό τους πάνω στον δρόμο που συνδέει τη Σπερχειάδα με την Υπάτη. Η γέφυρα άρχισε να
κατασκευάζεται στις αρχές του 20ου αιώνα, ωστόσο το έργο ολοκληρώθηκε τη δεκαετία του 30, λόγω των πολέμων.... Η γέφυρα έχει συνολικό μήκος 129,5 μέτρα και πλάτος 3,00 μέτρα και αποτελείται
από 5 τόξα, τα οποία πατούν σε 4 μεσόβαθρα και 2 ακρόβαθρα. Τα βάθρα είναι κατασκευασμένα από καλοδουλεμένη λιθοδομή. Η μορφή της γέφυρας ολοκληρώνεται με κάποιες αυστηρές και λιτές διακοσμήσεις, όπως οι καλοδουλεμένες λιθοδομές των βάθρων και λιτό και απέριττο κιγκλίδωμά του.
Η γέφυρα αποτελεί ένα αξιόλογο και αντιπροσωπευτικό δείγμα οδομηχανικής της περιόδου του μεσοπολέμου. Οι "Σύγχρονοι Ιναχιείς"
Η Ταυτότητα και η Καταγωγή του Πελώρου
Στην ελληνική μυθολογία, ο Πέλωρος ταυτίζεται πρωτίστως με
έναν από τους Σπαρτούς (τους «σπαρμένους» άνδρες).
2. Η Αλληλοεξόντωση και η Επιβίωση
Μόλις οι Σπαρτοί ξεπήδησαν από τη γη, ο Κάδμος, τρομαγμένος
από το πλήθος και την αγριότητά τους, πέταξε μια πέτρα ανάμεσά τους. Εκείνοι,
μην ξέροντας ποιος τους χτύπησε, άρχισαν να αλληλοσκοτώνονται σε μια τυφλή,
αιματηρή μάχη.
Ουδαίος
Χθόνιος
Υπερήνωρ
Οι πέντε αυτοί άνδρες, με τη θεϊκή καταγωγή από τη Γαία και
τον Άρη, έκαναν ειρήνη με τον Κάδμο. Τον βοήθησαν να χτίσει την ακρόπολη της
Θήβας (την Καδμεία) και έγιναν οι γενάρχες των ευγενέστερων και ισχυρότερων
οικογενειών της πόλης.
Η σημαντικότερη και πιο ξεκάθαρη αρχαία πηγή που διασώζει το
όνομα του Πελώρου είναι η Βιβλιοθήκη του Απολλοδώρου. Ο Απολλόδωρος (συγγραφέας
του 1ου/2ου αιώνα μ.Χ. που συγκέντρωσε τους παλαιότερους μύθους) περιγράφει
ακριβώς το περιστατικό.
Το Αρχαίο Κείμενο:
Αν και ο Ευριπίδης δεν κατονομάζει μεμονωμένα τον Πέλωρο
μέσα στο σωζόμενο κείμενο του δράματος, περιγράφει συγκλονιστικά τη γέννηση
αυτών των γιων της Γαίας (στ. 939-941):
Το όνομα Πέλωρος (ή Πέλορος) κρύβει μέσα του την ίδια τη
φύση της καταγωγής του.
Η ονομασία αυτή δεν είναι τυχαία. Οι Σπαρτοί θεωρούνταν
πλάσματα υπεράνθρωπα, γιγαντιαία σε μέγεθος και πολεμική μανία, εφόσον ήταν
απευθείας τέκνα της Γαίας και ενός δαιμονικού ερπετού.
Τα ονόματα και των πέντε επιζώντων έχουν «γήινη» ετυμολογία
(π.χ. Χθόνιος από το χθών = γη, Ουδαίος από το ουδας = έδαφος), υπογραμμίζοντας
τη φύση τους ως τέκνα της Γαίας.
5. Μια Εναλλακτική (Σπανιότερη) Εκδοχή: Πέλωρος ο Γίγαντας
Για να είμαστε 100% πλήρεις βιβλιογραφικά, υπάρχει άλλη μία
κατηγορία όντων που χαρακτηρίζονται «γιοι της Γαίας» και φέρουν παρόμοιο όνομα:
οι Γίγαντες(οι οποίοι γεννήθηκαν από το αίμα του Ουρανού που έπεσε πάνω στη
Γαία).
Αυτό είναι ίσως το πιο ενδιαφέρον βιολογικό/μυθολογικό
στοιχείο του Πελώρου και των αδελφών του, το οποίο αποδεικνύει την καταγωγή
τους από τη Γαία. Σύμφωνα με την αρχαία παράδοση, ο Πέλωρος και οι άλλοι
τέσσερις Σπαρτοί δεν ήταν απλώς πολεμιστές, αλλά έφεραν στο σώμα τους ένα εκ
γενετής σημάδι: το σχήμα μιας λόγχης.
Πλούταρχος, Περί των υπό του θείου βραδέως τιμωρουμένων
(563A):Ο Πλούταρχος εξηγεί πώς τα γονιδιακά χαρακτηριστικά περνούν στις γενιές,
αναφέροντας ρητά το «σημάδι της λόγχης» που είχαν οι απόγονοι των Σπαρτών στο
σώμα τους.
7. Η Ρωμαϊκή Πηγή: Οβίδιος και οι “Terrigenae”
Αν και ρωμαϊκό κείμενο, οι Μεταμορφώσεις του Οβιδίου (Βιβλίο
3, στίχοι 105-130) διασώζουν μια από τις πιο λεπτομερείς και κινηματογραφικές
περιγραφές της γέννησης του Πελώρου και των αδελφών του από τη Γαία.
Για να είμαστε απολύτως πλήρεις βιβλιογραφικά στο όνομα
«Πέλωρος», υπάρχει άλλη μία αρχαία φιγούρα, συνδεδεμένη με τη γη (αυτόχθων),
που αξίζει να αναφερθεί.
Τέλος, στη Θεογονία του Ησιόδου, αν και το “Πέλωρος” δεν
χρησιμοποιείται ως κύριο όνομα Σπαρτού (καθώς ο Ησίοδος ασχολείται με τους
θεούς και όχι με την ίδρυση της Θήβας), η λέξη πέλωρ / πελώριος χρησιμοποιείται
κατ’ επανάληψη για να περιγράψει αποκλειστικά τα τερατώδη παιδιά της Γαίας.
Η «Οδύσσεια» του
Κρίστοφερ Νόλαν, που σαρώνει τις κινηματογραφικές αίθουσες σε όλο τον κόσμο,
ξαναφέρνει τον Οδυσσέα στο προσκήνιο.Και μαζί με τον μυθικό ήρωα φέρνει στην
επιφάνεια μια κάπως… άβολη διαπίστωση για μας τους Ρουμελιώτες:
Η σύνδεση του Οδυσσέα με τον Παρνασσό ξεκινά από τη μητέρα
του, την Αντίκλεια, κόρη του Αυτόλυκου
Νεαρός ακόμη ο Οδυσσέας πήγε στον Παρνασσό και βγήκε για
κυνήγι μαζί με τους θείους του, τους γιους του παππού του, του Αυτόλυκου.
Αυτό ακριβώς το νήμα κρατά ζωντανό και η ταινία του Νόλαν.
Το όνομα Αυτόλυκος σημαίνει κυριολεκτικά «ο ίδιος ο λύκος» αὐτό- + λύκος.
Η Αντίκλεια, κόρη του Αυτόλυκου, είχε παντρευτεί τον Λαέρτη,
βασιλιά της Ιθάκης.
Όταν ο Οδυσσέας μεγάλωσε και πήγε να πάρει τα δώρα του
παππού του, ποιο θα μπορούσε να ήταν το λιμάνι από το οποίο θα έφτανε στις
νότιες πλαγιές του Παρνασσού;
Και φτάνουμε στο Καστρούλι, ανατολικά της Δεσφίνας.
Και εδώ δεν έχουμε μόνο τον μύθο.
Όλοι αυτοί οι κρίκοι — η καταγωγή, ο «λύκος»-παππούς, ο
γάμος της Αντίκλειας στην Ιθάκη, τα πιθανολογούμενα σημεία άφιξης στην Αντίκυρα
και τον Μεδεώνα, το Κωρύκειο, το κυνήγι και, πάνω απ’ όλα, η «κομβική» ουλή —
είναι λίγο-πολύ γνωστοί ως ξεχωριστές ιστορικές ή μυθολογικές αναφορές της
Φωκίδας και της Βοιωτίας.
Να ξέρει το παιδί ότι ο μεγαλύτερος ήρωας του νόστου και της
επιστροφής, κουβαλάει στο πόδι του μια
ουλή που δημιουργήθηκε στον Παρνασσό.
Η χορωδία μας είχε την τιμή να συμμετάσχει στο 6ο Αντάμωμα
Επιστήμης και Τέχνης που πραγματοποιήθηκε την Κυριακή 30 Αυγούστου 2026 στη
Σκάλα Λακωνίας.
Ένα μουσικό αφιέρωμα σε διακεκριμένους Έλληνες συνθέτες ήταν
η αφορμή η ομάδα μας να επισκεφτεί την όμορφη αυτή γωνιά της πατρίδας μας.
Ιδιαίτερη στιγμή της μουσικής βραδιάς αποτέλεσε η συμμετοχή
του κ. Ντόβολου σε ένα από τα τραγούδια μας.
Ευχαριστούμε θερμά τη χορωδία "Λιμπρέτο"του
συλλόγου "Ευ Ζην" και ιδιαιτέρως την κ. Τζανετάκου Αναστασία για την
πρόσκληση και τη φιλοξενία.
Η μουσική μας περιήγηση ολοκληρώθηκε με επίσκεψη στο
επιβλητικό κάστρο της Μονεμβασιάς, όπου πολιτισμός και ιστορία δεσπόζουν και
σφραγίζουν ανεξίτηλα μνήμες και συνειδήσεις!
Η φετινή χορωδιακή χρονιά θα ξεκινήσει την επόμενη εβδομάδα
υπό την καθοδήγηση του κ. Αντώνη Τσαρουχά.
Όταν ξεκίνησε ο
θεσμός οραματιστήκαμε έναν θεσμό ο οποίος θα αναδεικνύει την τεράστια
πολιτιστική κληρονομιά του τόπου γι’ αυτό και αφιερώθηκαν στον μέγιστο λυρικό
ποιητή ΠΙΝΔΑΡΟ.
Ογκόλιθοι του
Ελληνικού Πολιτισμού όπως ο ΓΙΑΝΝΗΣ ΤΣΑΡΟΥΧΗΣ, ο ΜΙΚΗΣ ΘΕΟΔΩΡΑΚΗΣ, η ΜΕΛΙΝΑ
ΜΕΡΚΟΥΡΗ και πολλοί άλλοι- με την παρουσία τους- έδωσαν την ανάλογη αίγλη.
Η τοπική
ΕΡΑΣΙΤΕΧΝΙΚΗ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ είχε λόγο και έκφραση.
Είχαμε ΟΡΑΜΑΤΙΣΤΕΙ την προβολή του μεγάλου κεφαλαίου που
κουβαλάει ο τόπος με τον «ΘΗΒΑΪΚΟ ΚΥΚΛΟ» και γενικότερα το «ΑΡΧΑΙΟ ΔΡΑΜΑ» και
στόχο να γίνει η Θήβα ΔΙΕΘΝΕΣ ΚΕΝΤΡΟ ΑΡΧΑΙΟΥ ΔΡΑΜΑΤΟΣ.
Αντί όλων αυτών
σήμερα μια «κλειστή ελίτ» διαμορφώνει ένα ακαλαίσθητο και φτηνό πρόγραμμα
λαϊκής κατανάλωσης χωρίς καμία στρατηγική.
Οι πολιτιστικοί φορείς αγνοούνται για να μην πούμε ότι και
πολλοί βρίσκονται υπό διωγμό.
Σπαταλούνται τεράστιοι πόροι χωρίς συγκεκριμένη στρατηγική.
Μήπως είναι η
στιγμή που οι δημότες, μέσα από τους φορείς τους, πρέπει να πάρουν θέση;
Η Θήβα
εκπροσωπήθηκε από τον αρμόδιο αντιδήμαρχο Πολιτισμού και υπήρξε σχετικό δελτίο τύπου του δήμου
μας.
Από τότε ούτε φωνή
ούτε ακρόαση. Καμία ενημέρωση. Την προηγούμενη βδομάδα έγινε μία εκδήλωση στη
Βιβλιοθήκη που – έτσι κι αλλιώς- κάθε
καλοκαίρι γίνονται βιβλιοφιλικές και θεατρικές δράσεις για παιδιά και δε
γνωρίζουμε αν έγινε στο πλαίσιο αυτής της σύμβασης.
Κι εδώ, εύλογα,
γεννιούνται τα ερωτήματα:
* Έγινε το θεατρικό εργαστήρι;
* Ποιος επιλέχθηκε ως εμψυχωτής;
* Συμμετείχαν Θηβαίοι ενήλικες ως ωφελούμενοι;
* Ήταν δωρεάν ή πλήρωναν συνδρομή όσοι και όσες συμμετείχαν;
* Θα γίνει διάχυση όσων διδάχτηκαν σε αυτό το εγχείρημα;
Ρώτησα τον Λάζαρο
Παπαδόπουλο μήπως ήξερε κάτι μιας και
γνώριζα ότι είχε εκδηλώσει ενδιαφέρον για τη θέση του συντονιστή. Μου είπε ότι
έστειλε σχετικό e-mail στο ΔΗΠΕΘΕ Ρούμελης αλλά
δεν πήρε καμία απάντηση, ούτε θετική ούτε αρνητική.
Φαντάζομαι ότι θα
βγάλει σχετική ανακοίνωση ο Δήμος
Θηβαίων όπου θα αναφέρεται και η
σχετική αξιολόγηση του προγράμματος.
Η επίσκεψη έχει
πλέον καθιερωθεί ως θεσμός για τις συλλογικότητες που συγκροτούν το RadiKal.
Σχεδόν κάθε καλοκαίρι, με νέα πρόσωπα αλλά το ίδιο ενδιαφέρον, αφήνουν το
κάμπινγκ τους για να βρεθούν στο Δίστομο, κρατώντας ζωντανή τη φλόγα της
ιστορικής Μνήμης.
Οι φοιτητές της κίνησης «Μετάβαση για μια κομμουνιστική
προοπτική» ξεναγήθηκαν στο Μουσείο Θυμάτων Ναζισμού, παρακολούθησαν το
συγκλονιστικό ντοκιμαντέρ, ενημερώθηκαν για τη Σφαγή των 228 Διστομιτών και επισκέφθηκαν τις πλατείες της κωμόπολης
και ατένισαν το Μαυσωλείο των θυμάτων.
Για τους συμμετέχοντες, η επίσκεψη δεν ήταν μια απλή
εκδρομή. Το μήνυμά τους συνοψίζεται στο σύνθημα: «Η μνήμη του χθες, όπλο στον
αντιφασιστικό αγώνα του σήμερα». Όπως τονίζουν, απέναντι στην ανασφάλεια, την
πίεση και την εμπορευματοποίηση ακόμη και των διακοπών, επιλέγουν έναν
διαφορετικό τρόπο ζωής, βασισμένο στη συλλογικότητα, την αλληλεγγύη και την
ιστορική συνείδηση.
Θέλουμε ξεχωριστά να ευχαριστήσουμε τον κ. Θανάση Μίχο,
Πρόεδρο της Κοινότητας Αγίου Γεωργίου, για την ευγενική πρόσκληση συμμετοχής
των μελών και εθελοντών του σε κάποιες εξ αυτών, ώστε με την παρουσία τους και
τη διανομή ενημερωτικού υλικού να συμβάλλουν στη διάδοση του μηνύματος του
Συλλόγου Γονιών Παιδιών με Νεοπλασματική Ασθένεια «Φλόγα», καθώς και στην
οικονομική του στήριξη.