Σερβία : οι φοιτητές έγραψαν Ιστορία στις βουλευτικές εκλογές

 
Ιστορική νίκη πέτυχε η «Φοιτητική Λίστα» στις βουλευτικές εκλογές της Σερβίας, καταγράφοντας μια σαρωτική επίδοση που της εξασφαλίζει καθαρή αυτοδυναμία και την οδηγεί στην εξουσία. Το μέγεθος του εκλογικού θριάμβου επιβεβαίωσε δημόσια και ο ίδιος ο απερχόμενος πρόεδρος Αλεξάνταρ Βούτσιτς, ο οποίος αναγνώρισε την επικράτηση των αντιπάλων του δηλώνοντας: «Ακόμη δεν έχουμε τελικά αποτελέσματα, με βάση ένα δείγμα είναι σαφές ότι χάσαμε τις εκλογές αυτές, η Φοιτητική Λίστα κέρδισε, θα έχουν μεταξύ 135-140 έδρες και εμείς θα έχουμε 105, κανείς άλλος δεν εκλέγεται στο κοινοβούλιο».

 Η εξέλιξη αυτή δίνει στη «Φοιτητική Λίστα» ισχυρότατη κοινοβουλευτική πλειοψηφία στο 250μελές σώμα και ανοίγει διάπλατα τον δρόμο για τον σχηματισμό κυβέρνησης με ισχυρή λαϊκή εντολή.

 Κίνημα που γεννήθηκε στην τραγωδία του Νόβι Σαντ

 Η ανατροπή του καθεστώτος του Αλεξάνταρ Βούτσιτς και η ανάδειξη της «Φοιτητικής Λίστας» (Studentska lista) σε αυτοδύναμη κοινοβουλευτική δύναμη στη Σερβία αποτελεί την κορύφωση μιας διετούς κοινωνικής εξέγερσης που ξεκίνησε από τα πανεπιστημιακά αμφιθέατρα και σάρωσε τη χώρα.

 Το νήμα της ιστορίας ξεκινά την 1η Νοεμβρίου του 2024. Στον κεντρικό σιδηροδρομικό σταθμό του Νόβι Σαντ, της δεύτερης μεγαλύτερης πόλης της Σερβίας, το στέγαστρο καταρρέει ξαφνικά πάνω σε δεκάδες πολίτες. Ο τραγικός απολογισμός ήταν 16 νεκροί και σοβαρά τραυματίες.

 Το γεγονός προκάλεσε άμεσο κύμα οργής, καθώς το κτήριο είχε ανακαινιστεί και εγκαινιαστεί μόλις λίγους μήνες νωρίτερα από την κυβέρνηση, έπειτα από εργασίες ετών με τεράστιο κόστος. Η κοινωνία συνέδεσε αμέσως την κατάρρευση με την αδιαφάνεια, την κακοδιαχείριση, την κυβερνητική διαφθορά και τις αδιαφανείς αναθέσεις σε ξένες και εγχώριες κοινοπραξίες. Οι επίσημες συμβάσεις είχαν χαρακτηριστεί «απόρρητες», ενώ οι αρχές επί μήνες απέφευγαν να καταλογίσουν ουσιαστικές ποινικές ευθύνες σε υψηλόβαθμους αξιωματούχους.

 Ενώ η παραδοσιακή αντιπολίτευση της Σερβίας παρέμενε πολυδιασπασμένη και απαξιωμένη στα μάτια της κοινής γνώμης, το κενό κάλυψε η νέα γενιά. Φοιτητές από το Πανεπιστήμιο του Νόβι Σαντ και το Πανεπιστήμιο του Βελιγραδίου άρχισαν να προχωρούν σε μαζικές καταλήψεις και μπλόκα σε δεκάδες σχολές, αρνούμενοι να δεχτούν τη συγκάλυψη.

 Οι φοιτητές διατύπωσαν αρχικά σαφή, αδιαπραγμάτευτα αιτήματα:

 * Την πλήρη δημοσιοποίηση όλων των συμβάσεων και των τεχνικών εγγράφων για την ανακαίνιση του σταθμού.

 * Την ποινική δίωξη των υπευθύνων και των πολιτικών στελεχών που επέβλεπαν το έργο.

 * Την άμεση απόσυρση των κατηγοριών και την απελευθέρωση διαδηλωτών και φοιτητών που συνελήφθησαν από την αστυνομία.

 * Την τιμωρία των παρακρατικών ομάδων και των αστυνομικών που άσκησαν βία σε φοιτητές.

 Με το σύνθημα «Τα χέρια σας είναι βαμμένα με αίμα», οι φοιτητικές πορείες ξεπέρασαν τα όρια της πανεπιστημιακής κοινότητας. Εκατοντάδες χιλιάδες πολίτες άρχισαν να πλημμυρίζουν τους δρόμους του Βελιγραδίου, του Νόβι Σαντ και δεκάδων άλλων πόλεων, ενώ οι συμβολικές σιωπές στη μνήμη των θυμάτων παρέλυαν καθημερινά τη λειτουργία του κράτους.

 Η μετεξέλιξη σε πολιτικό κίνημα

 Καθώς η κυβέρνηση επιχειρούσε να εκτονώσει την κρίση στοχοποιώντας τους διαδηλωτές και καταγγέλλοντας «υποκινούμενες από το εξωτερικό έγχρωμες επαναστάσεις», το φοιτητικό κίνημα συνειδητοποίησε ότι οι πορείες διαμαρτυρίας δεν αρκούσαν για να αλλάξουν το καθεστώς.

 Την άνοιξη του 2025, μέσα από γενικές συνελεύσεις (πλένουμ) στα αμφιθέατρα, οι φοιτητές έθεσαν ευθέως θέμα προσφυγής στις κάλπες. Αποφάσισαν να μην αφήσουν την εκπροσώπηση στα παλιά αντιπολιτευτικά κόμματα, αλλά να δημιουργήσουν ένα πρωτότυπο, οριζόντιο εκλογικό ψηφοδέλτιο: τη «Φοιτητική Λίστα» (Studentska lista – Студентска листа).

 Η δομή και η φιλοσοφία της κίνησης είχαν μοναδικά χαρακτηριστικά:

 * Αποδόμηση της προσωπολατρίας: Το κίνημα απέρριψε συνειδητά την ιδέα ενός κεντρικού «αρχηγού» ή μοναδικού υποψηφίου πρωθυπουργού, δηλώνοντας ότι οι αποφάσεις λαμβάνονται συλλογικά από συνελεύσεις.

 * Ψηφοδέλτια από την κοινωνία: Μαζί με φοιτητές, επιστρατεύτηκαν πανεπιστημιακοί καθηγητές, εξειδικευμένοι τεχνοκράτες, γιατροί, αθλητές και καλλιτέχνες εγνωσμένου κύρους που δεν είχαν λερώσει το όνομά τους στην παραδοσιακή πολιτική σκηνή.

 * Έξυπνη, ψηφιακή εκστρατεία: Με χιούμορ, ευρηματικά βίντεο στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και άμεση επαφή στις γειτονιές, κατάφεραν να κινητοποιήσουν τους απογοητευμένους ψηφοφόρους και κυρίως τη νεολαία, που επί χρόνια απείχε μαζικά από τις εκλογές.

 Η επιρροή της «Φοιτητικής Λίστας» άρχισε να καταγράφεται ήδη από τις τοπικές εκλογές στις αρχές του 2026, όπου τερμάτισε δεύτερη πίσω από το κυβερνών κόμμα. Βλέποντας τη δυναμική της, πολλά από τα παλιά κόμματα της αντιπολίτευσης αναγκάστηκαν να αποσυρθούν από τις βουλευτικές εκλογές για να υποστηρίξουν το ψηφοδέλτιο των φοιτητών, αναγνωρίζοντας ότι αποτελούσε το μόνο αξιόπιστο ανάχωμα.

 Η πίεση ανάγκασε τον Αλεξάνταρ Βούτσιτς να παραιτηθεί από την προεδρία της χώρας για να ηγηθεί προσωπικά του ψηφοδελτίου του κυβερνώντος SNS ως υποψήφιος πρωθυπουργός, επιχειρώντας να συσπειρώσει τη βάση του, χωρίς όμως τελικά επιτυχία.

 https://www.rthess.gr