Μετά από μια ζωή δουλειάς, γιατί πρέπει να δουλεύεις κι άλλο;

 
Οι χαμηλές συντάξεις και η ακρίβεια σπρώχνουν τους συνταξιούχους σε νέα μεροκάματα, αντί να τους εξασφαλίζουν μια αξιοπρεπή ζωή.

Η ίδια μείωση έχει διαφορετικό βάρος για κάθε ασφαλισμένο. Τα εισοδήματα, τα χρόνια ασφάλισης και η δυνατότητα να ζήσει κανείς χωρίς εργασία καθορίζουν αν η πρόωρη συνταξιοδότηση αποτελεί πραγματική επιλογή ή όχι.

 Αξίζει να περιμένει κανείς μέχρι τα 67 για να πάρει μεγαλύτερη σύνταξη ή συμφέρει η έξοδος στα 62; Η απάντηση δεν εξαρτάται μόνο από τους αριθμούς, αλλά και από την οικονομική και κοινωνική θέση του ασφαλισμένου.

 Στο σύστημα κύριας σύνταξης του e-ΕΦΚΑ, η μείωση λόγω πρόωρης συνταξιοδότησης εφαρμόζεται στην εθνική σύνταξη και όχι στην ανταποδοτική. Με βάση το ποσό των 446,87 ευρώ που χρησιμοποιείται στα παρακάτω παραδείγματα, η μέγιστη μείωση 30% αντιστοιχεί σε 134,06 ευρώ τον μήνα. Η μείωση είναι 6% για κάθε έτος πρόωρης αποχώρησης και μέχρι τα πέντε έτη (6%Χ5=30%).

 Επομένως, η συνολική σύνταξη δεν μειώνεται υποχρεωτικά κατά 30%. Όσο μεγαλύτερη είναι η ανταποδοτική σύνταξη, τόσο μικρότερη είναι η ποσοστιαία απώλεια στο συνολικό ποσό.

 Τέσσερα παραδείγματα αποκαλύπτουν τις διαφορές

 

Οι υπολογισμοί είναι ενδεικτικοί με σταθερή ανταποδοτική σύνταξη στα δύο σενάρια.

 Τα παραδείγματα αναδεικνύουν μια ουσιαστική διαφορά: ενώ η ονομαστική απώλεια είναι ίδια, η ποσοστιαία επιβάρυνση είναι πολύ μεγαλύτερη για τον ασφαλισμένο με τις χαμηλότερες συντάξιμες αποδοχές.

 Ο ασφαλισμένος με συντάξιμο μισθό 2.500 ευρώ χάνει περίπου το 8,5% της πλήρους σύνταξής του. Εκείνος με 1.100 ευρώ χάνει σχεδόν το 20%. Παράλληλα, ο πρώτος μπορεί να εισπράξει περισσότερα από 86.000 ευρώ στην πενταετία, ενώ ο δεύτερος περίπου 32.400 ευρώ.

 Ο ταξικός χαρακτήρας της συνταξιοδότησης

Εδώ βρίσκεται η ουσία της σύγκρισης. Η μειωμένη σύνταξη δεν αποτελεί την ίδια επιλογή για όλους.

 Για έναν ασφαλισμένο με υψηλότερες συντάξιμες αποδοχές, η απώλεια των 134 ευρώ μπορεί να είναι διαχειρίσιμη. Το μεγαλύτερο ανταποδοτικό τμήμα περιορίζει το ποσοστό της μείωσης, ενώ το εισόδημα που καταβάλλεται από τα 62 δημιουργεί ένα σημαντικό οικονομικό προβάδισμα.

 Για έναν εργαζόμενο με χαμηλό μισθό και μικρότερη σύνταξη, η ίδια απώλεια μπορεί να σημαίνει δυσκολία στην κάλυψη βασικών αναγκών, όπως η στέγαση, η ενέργεια, τα τρόφιμα και η υγεία. Και ενώ η πρόωρη συνταξιοδότηση μπορεί να είναι εξίσου επιθυμητή, η οικονομική δυνατότητα να αξιοποιήσει κανείς τον ελεύθερο χρόνο του δεν είναι ίδια.

 Με άλλα λόγια, όσο υψηλότερη είναι η ανταποδοτική σύνταξη, τόσο μικρότερη είναι η σχετική επιβάρυνση από τη μείωση της εθνικής σύνταξης. Η δυνατότητα πρόωρης αποχώρησης με οικονομική ασφάλεια παραμένει, έτσι, άνισα κατανεμημένη.

 Πόσο αξίζουν πέντε χρόνια ελεύθερης ζωής;

Η οικονομική σύγκριση δεν εξαντλείται στο μηνιαίο ποσό. Όποιος συνταξιοδοτείται στα 62 μπορεί να κερδίσει πέντε χρόνια χωρίς επαγγελματικές υποχρεώσεις, σε μια ηλικία κατά την οποία συχνά διατηρεί ακόμη καλή υγεία και διάθεση για δραστηριότητες.

 Τα χρόνια αυτά μπορούν να αξιοποιηθούν για την οικογένεια, τα ταξίδια, τα προσωπικά ενδιαφέροντα και την ξεκούραση. Η αποχώρηση μπορεί να έχει ιδιαίτερη σημασία για όσους εργάζονται σε χειρωνακτικές, απαιτητικές ή ψυχοφθόρες εργασίες.

 Παράλληλα, η συνταξιοδότηση μπορεί να περιορίσει τα έξοδα μετακίνησης και άλλες δαπάνες που συνδέονται με την εργασία. Ωστόσο, το γεγονός ότι πολλοί συνταξιούχοι αναγκάζονται να συνεχίζουν να εργάζονται για να συμπληρώνουν το εισόδημά τους δεν είναι τυχαίο. Είναι αποτέλεσμα των χαμηλών συντάξεων, της ακρίβειας που εξανεμίζει την αγοραστική τους δύναμη και μιας πολιτικής που μεταφέρει το βάρος της αξιοπρεπούς διαβίωσης στις πλάτες των ίδιων των συνταξιούχων.

 Διαφωνούμε με τη λογική ότι η εργασία μετά τη συνταξιοδότηση αποτελεί λύση. Δεν γίνεται άνθρωποι που έχουν δουλέψει επί δεκαετίες και έχουν καταβάλει εισφορές να είναι υποχρεωμένοι να συνεχίζουν να πουλούν τον χρόνο και τις δυνάμεις τους για να καλύπτουν βασικές ανάγκες. Η σύνταξη δεν είναι φιλοδώρημα ούτε συμπληρωματικό επίδομα είναι δικαίωμα και οφείλει να εξασφαλίζει αξιοπρεπή διαβίωση.

 Το ζητούμενο, επομένως, δεν είναι να αναζητούν οι συνταξιούχοι δεύτερη δουλειά για να επιβιώσουν, αλλά να υπάρχουν συντάξεις που να τους επιτρέπουν να ζουν με αξιοπρέπεια, χωρίς οικονομική ανασφάλεια και χωρίς να εξαρτώνται από την ανάγκη για πρόσθετο μεροκάματο. Πέρα από το ότι ανοίγουν το δρόμο να εργαστούν οι νέοι και να περιοριστεί η ανεργία.

 Πότε συμφέρει η μειωμένη σύνταξη;

Η πρόωρη συνταξιοδότηση μπορεί να είναι ελκυστική όταν η ποσοστιαία απώλεια είναι σχετικά μικρή, υπάρχουν άλλοι οικονομικοί πόροι ή η συνέχιση της εργασίας επιβαρύνει σημαντικά την υγεία και την ποιότητα ζωής.

 Αντίθετα, η αναμονή μπορεί να είναι προτιμότερη για όσους χρειάζονται υψηλότερο σταθερό εισόδημα και μπορούν να αυξήσουν την ανταποδοτική τους σύνταξη συνεχίζοντας να εργάζονται.

 Χρειάζεται, όμως, να συνυπολογίσουμε δύο ακόμη παράγοντες: Αν κάποιος φύγει στα 62 αντί στα 67, κερδίζει πέντε χρόνια σύνταξης, αλλά για το ίδιο διάστημα αφήνει τον μισθό που θα έπαιρνε αν συνέχιζε να εργάζεται και λαμβάνει συνήθως χαμηλότερο εισόδημα από τη σύνταξη. Αντίθετα, παραμένοντας στην εργασία μπορεί να αυξήσει τη μελλοντική σύνταξή του χάρη στα επιπλέον χρόνια ασφάλισης. Επομένως, η σύγκριση δεν αφορά μόνο τη μειωμένη και την πλήρη σύνταξη, αλλά και τη διαφορά ανάμεσα στον μισθό και στη σύνταξη κατά την πενταετία, καθώς και το όφελος από την προσαύξηση της τελικής σύνταξης.

 Συμπέρασμα

Η μειωμένη σύνταξη δεν συμφέρει όλους με τον ίδιο τρόπο. Τα παραδείγματα δείχνουν ότι η ίδια ονομαστική μείωση επιβαρύνει περισσότερο όσους έχουν χαμηλότερες συντάξιμες αποδοχές, ενώ όσοι λαμβάνουν υψηλότερη ανταποδοτική σύνταξη μπορούν να αποχωρήσουν νωρίτερα με μικρότερη ποσοστιαία απώλεια.

 Το δίλημμα, επομένως, δεν είναι μόνο οικονομικό, αλλά και κοινωνικό: ποιος έχει την οικονομική δυνατότητα να επιλέξει πότε θα σταματήσει να εργάζεται και ποιος αναγκάζεται να παραμείνει στην εργασία ή να περιμένει επειδή δεν μπορεί να αντέξει τη μείωση.

 Πριν από κάθε απόφαση χρειάζεται έλεγχος των προϋποθέσεων συνταξιοδότησης, σύγκριση των πραγματικών ποσών και υπολογισμός του συνολικού διαθέσιμου εισοδήματος, γιατί η καλύτερη επιλογή δεν κρίνεται μόνο από το ύψος της σύνταξης, αλλά και από την οικονομική ασφάλεια και την ποιότητα ζωής που αυτή εξασφαλίζει.

 https://neasintaxiouxon.gr