Όταν η σύνταξη δεν φτάνει, η εργασία δεν είναι επιλογή - 310.000 συνταξιούχοι εξακολουθούν να εργάζονται

Ταξίδια, παρέες, εγγόνια, πολιτισμός, δημιουργία και απόλαυση της ζωής. Αυτή θα έπρεπε να είναι η πραγματική έννοια της ενεργού γήρανσης και όχι η ανάγκη να επιστρέφουν οι συνταξιούχοι στην εργασία για να συμπληρώσουν το εισόδημά τους.

 Η «ενεργός γήρανση» είναι το νέο σύνθημα που προβάλλεται όλο και περισσότερο στην Ευρώπη και στη χώρα μας. Ένας όρος που ακούγεται ως σύγχρονος και προοδευτικός, αλλά που έχει μια εντελώς διαφορετική σημασία από αυτήν που θα έπρεπε να έχει.

 Γιατί, τελικά, τι σημαίνει ενεργός γήρανση; Να συνεχίζει ο συνταξιούχος να εργάζεται, να παράγει και να συνεισφέρει στην οικονομία μέχρι τα βαθιά του γεράματα; Ή μήπως σημαίνει να έχει επιτέλους τη δυνατότητα να ζήσει όσα δεν πρόλαβε να ζήσει στα χρόνια της εργασίας του;

 Να ταξιδέψει, να γνωρίσει τόπους, να απολαύσει τα εγγόνια του, να συναντήσει φίλους, να ασχοληθεί με τον πολιτισμό, τον αθλητισμό και τα ενδιαφέροντά του. Να έχει χρόνο για τον εαυτό του, την οικογένειά του και όλα εκείνα που για δεκαετίες ανέβαλλε λόγω επαγγελματικών και οικογενειακών υποχρεώσεων.

 Αυτή είναι η ενεργός γήρανση που αξίζει στους ανθρώπους που εργάστηκαν μια ολόκληρη ζωή.

 310.000 συνταξιούχοι εξακολουθούν να εργάζονται

 Τα στοιχεία που δημοσιοποιούνται για τους εργαζόμενους συνταξιούχους στη χώρα μας προκαλούν προβληματισμό. Σύμφωνα με τα στοιχεία του ΕΦΚΑ, περίπου 310.000 συνταξιούχοι συνεχίζουν να εργάζονται, είτε ως μισθωτοί είτε ως ελεύθεροι επαγγελματίες, ενώ σημαντικός αριθμός εξακολουθεί να ασκεί αγροτική δραστηριότητα.

 Από αυτούς, περίπου 95.000 είναι μισθωτοί, 80.000 ελεύθεροι επαγγελματίες, 125.000 αγρότες που υπάγονται σε καθεστώς απαλλαγής από εισφορές και ειδικό πόρο, ενώ περίπου 5.000 ανήκουν σε ειδικές κατηγορίες συνταξιούχων.

 Η κατάργηση, το 2024, της περικοπής του 30% στη σύνταξη όσων αναλαμβάνουν εργασία συνέβαλε σημαντικά στην αύξηση των δηλωμένων εργαζόμενων συνταξιούχων.

 Πρόκειται αναμφίβολα για μια θετική αλλαγή, καθώς δεν είναι λογικό ένας άνθρωπος που επιθυμεί να συνεχίσει να εργάζεται να τιμωρείται με περικοπή της σύνταξής του.

 Όμως υπάρχει ένα ουσιαστικό ερώτημα: Πόσοι από αυτούς εργάζονται επειδή πραγματικά το επιθυμούν και πόσοι επειδή δεν μπορούν να τα βγάλουν πέρα με τη σύνταξή τους;

 Όταν η σύνταξη δεν φτάνει, η εργασία δεν είναι επιλογή

 Σύμφωνα με στοιχεία που έχουν δει το φως της δημοσιότητας, έξι στους δέκα συνταξιούχους λαμβάνουν σύνταξη χαμηλότερη από 1.000 ευρώ.

 Αυτό το στοιχείο αποκαλύπτει την πραγματική διάσταση του προβλήματος.

 Όταν ένας άνθρωπος έχει εργαστεί 35 ή 40 χρόνια και, μετά τη συνταξιοδότησή του, διαπιστώνει ότι το εισόδημά του δεν επαρκεί για τις βασικές ανάγκες του, τότε η επιστροφή στην εργασία δεν αποτελεί απαραίτητα έκφραση δημιουργικότητας ή επιθυμίας για κοινωνική συμμετοχή. Συχνά είναι ανάγκη επιβίωσης.

 Και εδώ βρίσκεται η μεγάλη αντίφαση.

 Από τη μία πλευρά, προβάλλεται η ενεργός γήρανση ως σύγχρονη ευρωπαϊκή πολιτική και, από την άλλη, ένας σημαντικός αριθμός ηλικιωμένων αναγκάζεται να συνεχίσει να εργάζεται επειδή η σύνταξή του δεν του εξασφαλίζει μια αξιοπρεπή διαβίωση.

 Δεν μπορεί να παρουσιάζεται ως επιτυχία της κοινωνικής πολιτικής το γεγονός ότι ένας συνταξιούχος αναγκάζεται να εργάζεται για να πληρώσει το ενοίκιο, το ηλεκτρικό ρεύμα, τα φάρμακα και το σούπερ μάρκετ.

 Η εργασία στη σύνταξη πρέπει να είναι δικαίωμα επιλογής

 Ασφαλώς, υπάρχουν άνθρωποι που αγαπούν τη δουλειά τους, θέλουν να παραμείνουν επαγγελματικά ενεργοί, να μεταδώσουν τις γνώσεις και την εμπειρία τους, να αναλάβουν νέες πρωτοβουλίες ή να αποκτήσουν ένα πρόσθετο εισόδημα.

 Και πολύ σωστά πρέπει να έχουν αυτή τη δυνατότητα, χωρίς ηλικιακές διακρίσεις και χωρίς άδικες περικοπές στη σύνταξή τους.

 Άλλο, όμως, είναι να εργάζεται κάποιος επειδή το επιθυμεί και άλλο να εργάζεται επειδή δεν έχει άλλη επιλογή.

 Η πολιτεία οφείλει να διασφαλίζει και τα δύο: το δικαίωμα στην εργασία για όσους το επιθυμούν, αλλά και το δικαίωμα στην αξιοπρεπή ζωή για όσους επιλέγουν να αποσυρθούν από την επαγγελματική δραστηριότητα.

 Το μπόνους των 135 ευρώ και η πραγματική διάσταση του ζητήματος

 Σύμφωνα με την ισχύουσα νομοθεσία, οι εργαζόμενοι συνταξιούχοι που καταβάλλουν ασφαλιστικές εισφορές μπορούν να εξασφαλίσουν μόνιμη προσαύξηση στη σύνταξή τους, ανάλογα με τη διάρκεια και το είδος της απασχόλησής τους.

 Ενδεικτικά:

 Αυτοαπασχολούμενος με δύο χρόνια εργασίας και υψηλή ασφαλιστική εισφορά μπορεί να λάβει προσαύξηση 45 ευρώ τον μήνα.

 Αυτοαπασχολούμενος με έξι χρόνια εργασίας και υψηλή εισφορά μπορεί να λάβει 135 ευρώ.

 Μισθωτός με δύο χρόνια εργασίας και μέσες μικτές αποδοχές 800 ευρώ μπορεί να λάβει 12 ευρώ.

 Μισθωτός με έξι χρόνια εργασίας και μέσες μικτές αποδοχές 2.000 ευρώ μπορεί να λάβει 92 ευρώ.

 Περίπου 180.000 εργαζόμενοι συνταξιούχοι καταβάλλουν εισφορές και μπορούν να θεμελιώσουν δικαίωμα προσαύξησης, ενώ, σύμφωνα με τα δημοσιεύματα, περίπου 12.000 έχουν ήδη λάβει τις σχετικές αυξήσεις και άλλες 15.000 αιτήσεις βρίσκονται σε εκκρεμότητα.

 Οι αγρότες που διατηρούν τη δραστηριότητά τους χωρίς καταβολή εισφορών δεν δικαιούνται αντίστοιχη προσαύξηση από αυτή την απασχόληση.

 Οι ρυθμίσεις αυτές έχουν τη σημασία τους και είναι θετικό να αναγνωρίζεται ασφαλιστικά η πρόσθετη εργασία. Δεν πρέπει, όμως, να χάνουμε τη μεγάλη εικόνα: Το ζητούμενο δεν είναι να δημιουργήσουμε οικονομικά κίνητρα ώστε οι συνταξιούχοι να εργάζονται περισσότερο, αλλά να εξασφαλίσουμε ότι δεν θα είναι υποχρεωμένοι να το κάνουν.

 Ας αλλάξουμε, λοιπόν, την έννοια της ενεργού γήρανσης

 Η ενεργός γήρανση δεν μετριέται με τον αριθμό των συνταξιούχων που εξακολουθούν να εργάζονται ούτε με το πόσα χρόνια παραμένουν στην αγορά εργασίας.

 Μετριέται με το πόσο καλά ζουν, πόσο υγιείς είναι, πόσο κοινωνικά συμμετέχουν, πόσο ελεύθερο χρόνο διαθέτουν και πόσο ανεξάρτητοι μπορούν να παραμείνουν.

 Μετριέται με τη δυνατότητα μιας γιαγιάς και ενός παππού να χαίρονται τα εγγόνια τους χωρίς να σκέφτονται ότι πρέπει να βρουν δεύτερη δουλειά για να τα βγάλουν πέρα.

 Με τη δυνατότητα ενός ζευγαριού συνταξιούχων να προγραμματίσει ένα ταξίδι, να βγει για φαγητό, να συναντήσει φίλους, να παρακολουθήσει μια θεατρική παράσταση ή απλώς να απολαύσει έναν καφέ χωρίς να υπολογίζει διαρκώς τα έξοδα.

 Με τη δυνατότητα ανθρώπων που εργάστηκαν μια ολόκληρη ζωή να ασχοληθούν με όσα αγαπούν και δεν πρόλαβαν να κάνουν.

 Η ενεργός γήρανση μπορεί ασφαλώς να περιλαμβάνει την εργασία, τον εθελοντισμό, τη δημιουργία και τη συμμετοχή στην κοινωνική και πολιτιστική ζωή. Αλλά πρέπει να είναι μια ελεύθερη επιλογή και όχι ένας ωραιοποιημένος όρος που συγκαλύπτει την οικονομική αδυναμία των συνταξιούχων.

 Η πραγματική πρόοδος μιας κοινωνίας δεν φαίνεται από το πόσο καιρό καταφέρνει να κρατά τους ηλικιωμένους στην εργασία. Φαίνεται από το αν τους προσφέρει τη δυνατότητα να ζήσουν με αξιοπρέπεια όταν πλέον δεν εργάζονται.

 Οι άνθρωποι δεν συνταξιοδοτούνται από τη ζωή. Συνταξιοδοτούνται από την υποχρέωση της εργασίας. Και τότε πρέπει να έχουν τη δυνατότητα να αρχίσουν να απολαμβάνουν όσα η ζωή και οι επαγγελματικές υποχρεώσεις τους στέρησαν.

 Αυτή θα έπρεπε να είναι η πραγματική έννοια της ενεργού γήρανσης. Όχι περισσότερη δουλειά μέχρι τα βαθιά γεράματα, αλλά περισσότερη ζωή στα χρόνια που απομένουν.

 https://neasintaxiouxon.gr/