Χάρης Δούκας - Το παράδειγμα Σάντσεθ και η Αθήνα

 
Την προηγούμενη Τρίτη βρέθηκα στο Palacio de la Moncloa στην Μαδρίτη, για να παραδώσω στον Πέτρο Σάντσεθ το βραβείο Δημοκρατίας της Πόλης των Αθηνών.

 Πολλοί αναρωτήθηκαν, «γιατί στον Σάντσεθ;». Κάποιοι υπονόησαν ότι η επιλογή έγινε γιατί βρισκόμαστε στην ίδια πολιτική οικογένεια, άλλοι ισχυρίστηκαν – υπό μορφή μομφής – γιατί αντιτάχθηκε στα σχέδια Τραμπ-Νετανιάχου στην Μέση Ανατολή.

 Η πραγματικότητα είναι ότι απονείμαμε το βραβείο Δημοκρατίας της Πόλης των Αθηνών σε έναν ηγέτη-σύμβολο της ψυχής της Ευρώπης που κινδυνεύει να χαθεί. Σε ένα πρόσωπο-σύμβολο των ευρωπαϊκών αξιών που πολλοί ευαγγελίζονται αλλά με ευκολία τις απεμπολούν στην πρώτη δυσκολία. Σε μια διακριτή πολιτική παρουσία, που θαρραλέα, δεν διστάζει να κινείται κόντρα στο ρεύμα, όταν χρειάζεται να υπερασπιστεί και να προστατεύσει ανθρώπους.

 Ο Πέδρο Σάντσεθ, τα τελευταία οκτώ χρόνια κυβερνά την Ισπανία. Χωρίς κοινοβουλευτική πλειοψηφία. Μάλιστα από το 2023, χωρίς καν το κόμμα του να είναι πρώτο κόμμα στην Βουλή.

 Βρέθηκε στην πρωθυπουργία, παρότι περίπου δύο χρόνια είχε μείνει εκτός Βουλής. Είχε παραδώσει την βουλευτική του έδρα και είχε παραιτηθεί από την ηγεσία του κόμματος του, όταν αυτό αποφάσισε να επιτρέψει – δια της αποχής – μία ακόμη θητεία στην δεξιά κυβέρνηση Ραχόι, που κατέρρεε υπό το βάρος σκανδάλων.

 Για να τα καταφέρει, να πάρει και να κρατήσει την κυβερνητική εξουσία, χρειάστηκε σε τρεις κοινοβουλευτικές περιόδους να λύσει δύσκολες πολιτικές εξισώσεις. Συνεργάστηκε με κόμματα όμορων πολιτικών χώρων, αλλά και με μικρότερα, περιφερειακά εθνικιστικά κόμματα, για τον σχηματισμό κυβέρνησης. Έκανε ετερόκλητες και συγκυριακές συμμαχίες, για να εξασφαλίζει κοινοβουλευτική πλειοψηφία προκειμένου να νομοθετεί κρίσιμα νομοσχέδια.

 Αυτό είναι το εν εξελίξει πείραμα Σάντσεθ; Ποιους ωφελεί; Ξεκινώντας από τα τελευταία, αυτές τις μέρες οδεύει προς έγκριση από την Βουλή το Διάταγμα Maricarmen, με δύο ριζοσπαστικά μέτρα προστασίας των ενοικιαστών: την αναστολή των εξώσεων μέχρι το 2030 και την αυτόματη ανανέωση των συμβολαίων ενοικίασης. Πηγαίνοντας προς τα πίσω, θα ξεχώριζα την αύξηση κατά 66% του κατώτατου μισθού στα χρόνια της κυβερνητικής θητείας Σάντσεθ, την σύνδεση του ύψους των συντάξεων με τον Δείκτη Τιμών Καταναλωτή, την εργασιακή μεταρρύθμιση που ενίσχυσε την μόνιμη απασχόληση και τις συλλογικές διαπραγματεύσεις, την επέκταση των ατομικών και κοινωνικών δικαιωμάτων.

 Μπήκε και στα βαθιά. Μίλησε για τους τεχνο-ολιγάρχες, υποστηρίζοντας ότι το μέλλον της τεχνητής νοημοσύνης δεν μπορεί να αφεθεί στα χέρια των λίγων και ισχυρών και πριν από λίγες μέρες παρουσίασε το Plan IA360, με πρωτοπόρες δράσεις για τους επόμενους 12 μήνες. Προώθησε ένα φιλόδοξο πακέτο παρεμβάσεων για τα media, υπερασπιζόμενος την άποψη ότι η ποιότητα της δημοκρατίας εξαρτάται και από το ποιος κατέχει τα μέσα, ποιος τα χρηματοδοτεί και πόσο διαφανής είναι αυτή η σχέση.

 Ο Πέδρο Σάντσεθ είναι ίσως η πιο ισχυρή ευρωπαϊκή φωνή, που ζητά γενναία αύξηση των ευρωπαϊκών πόρων που θα χρηματοδοτήσουν την κλιματική ανθεκτικότητα των πόλεων, την πράσινη μετάβαση, πολιτικές κοινωνικής συνοχής και υποστηρίζει αταλάντευτα ότι «οι πόλεις δεν διαχειρίζονται πλέον μόνο τα τοπικά ζητήματα, δρουν και καθορίζουν την πορεία των παγκόσμιων εξελίξεων».

 Ο Ισπανός πρωθυπουργός από το βήμα της ΓΣ του ΟΗΕ αναρωτήθηκε τι θα απαντήσουμε στις επόμενες γενιές όταν μας ρωτήσουν τι κάναμε όταν κάποιοι παραβίαζαν τους κανόνες. «Δεν σταματάμε να αγωνιζόμαστε», απάντησε. Αυτός είναι ο δρόμος και για την Αθήνα.