ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΕΣ ΥΠΟΔΟΜΕΣ ΚΑΙ ΔΑΣΙΚΕΣ ΠΥΡΚΑΓΙΕΣ: ΔΟΧΕΙΑ ΣΥΓΚΟΙΝΩΝΟΥΝΤΑ

 Πόσο μπορούν οι ενεργειακές υποδομές να συμβάλουν στην εκδήλωση μιας δασικής πυρκαγιάς; Και πόσο σοβαρά λαμβάνεται υπόψη αυτός ο κίνδυνος όταν σχεδιάζονται και αδειοδοτούνται νέα ενεργειακά έργα;

📌 Διαβάστε το επιστημονικό άρθρο της Χάρις Γιαννοπούλου, πυρηνικής ιατρού και μέλους της Κίνησης για την Προστασία των Νησίδων, το οποίο εξετάζει αυτά τα ζητήματα: https://tinyurl.com/diktyapyrkagies

Τα τελευταία χρόνια η διεθνής επιστημονική έρευνα έχει αναδείξει μια σειρά από μηχανισμούς μέσω των οποίων τα ηλεκτρικά δίκτυα και οι ηλεκτρολογικές εγκαταστάσεις μπορούν να προκαλέσουν ανάφλεξη: επαφή αγωγών μεταξύ τους ή με τη βλάστηση, πτώση και θραύση αγωγών, ηλεκτρικά τόξα, αστοχίες μονωτήρων και άλλες τεχνικές βλάβες. Όταν οι υποδομές αυτές βρίσκονται σε περιοχές με υψηλό φορτίο καύσιμης ύλης, ισχυρούς ανέμους και ακραίες θερμοκρασίες, τότε εμφανίζεται τεράστιος κίνδυνος για την έναρξη πυρκαγιών.

Το ζήτημα αποκτά ιδιαίτερη σημασία στην Ελλάδα, όπου η ενεργειακή ανάπτυξη, κυρίως αιολικών και φωτοβολταϊκών, επεκτείνεται ταχύτατα σε ορεινές, δασικές και προστατευόμενες περιοχές και συνοδεύεται από ένα ολοένα μεγαλύτερο δίκτυο γραμμών μεταφοράς, υποσταθμών, δρόμων και εγκαταστάσεων αποθήκευσης.

Τα τελευταία έτη στην Ελλάδα έχουν καταγραφεί αρκετές μεγάλες πυρκαγιές, η έναρξη των οποίων έχει αποδοθεί στο ηλεκτρικό δίκτυο. Το πιο πρόσφατο παράδειγμα αποτελεί η πυρκαγιά που εκδηλώθηκε στη Νότια Βοιωτία και επεκτάθηκε προς το Πόρτο Γερμενό και το Όρος Πατέρας. Το περιστατικό αυτό συνδέθηκε κατά την έρευνα με γραμμή μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας προς αιολικό σταθμό και ήδη έχουν κινηθεί νομικές διαδικασίες κατά των υπευθύνων και έχει διαταχθεί η παύση λειτουργίας της εγκατάστασης.

Αν ανατρέξουμε σε προηγούμενα έτη, τα περιστατικά μεγάλων πυρκαγιών που ξεκίνησαν από το ηλεκτρικό δίκτυο ή ηλεκτρικές εγκαταστάσεις είναι πολύ περισσότερα. Σε αυτά συγκαταλέγονται οι πυρκαγιές σε Βαρυμπόμπη / Τατόι (2021), Δυτική Πάρνηθα (2023), Βαρνάβα (2024), Βόρεια Χίο (2025) και Κερατέα (2025), ενώ τα περιστατικά που δεν έλαβαν μεγάλη έκταση είναι σχεδόν αναρίθμητα. Σε διεθνές επίπεδο, όπως δείχνει αναλυτικά το άρθρο, υπάρχει αντίστοιχη εμπειρία. Μάλιστα η προκαταρκτική ανάλυση της Πυροσβεστικής για τις πυρκαγιές στην Ελλάδα το 2025, η οποία δημοσιοποιήθηκε από το Reuters, έδειξε ότι το ηλεκτρικό δίκτυο αποτελεί την πιο πιθανή αιτία σε 15 από τις 41 μεγαλύτερες πυρκαγιές του περσινού έτους, δηλαδή περίπου στο 36,6%.

Το άρθρο της Χάρις Γιαννοπούλου θέτει ένα κρίσιμο ερώτημα: εφόσον γνωρίζουμε πλέον τους ποικίλους μηχανισμούς και τις συνθήκες που αυξάνουν τον κίνδυνο ανάφλεξης από τις ηλεκτρικές εγκαταστάσεις, γιατί αυτή η γνώση δεν ενσωματώνεται πραγματικά στον σχεδιασμό και την περιβαλλοντική αδειοδότηση των νέων ενεργειακών έργων και στην παρακολούθηση των υφιστάμενων; Και, τελικά, είναι θεμιτή η χωροθέτηση ενεργειακών έργων και των συνοδών τους εγκαταστάσεων σε άγρια φυσικά περιβάλλοντα, όταν συνεπάγεται τόσο μεγάλο κίνδυνο περιβαλλοντικής καταστροφής;