Δέσποινα Σπανούδη '' Κλειδί των εξελίξεων τα κινήματα ''

Λίγες μέρες μετά την πληρωμή μιας ακόμη δόσης του «επαχθούς» χρέους και ενώ οι διαπραγματεύσεις συνεχίζονται με τις αέναες εναλλαγές δηλώσεων ρήξης και συμβιβασμού, όλοι στη χώρα επιχειρούν να κάνουν ταμείο. Κεντρικό ερώτημα στις αναλύσεις παραμένει το κατά πόσο η διαπραγμάτευση θα οδηγήσει σε χαλάρωση των νεοφιλελεύθερων  «μεταρρυθμίσεων» που συνοψίζονται στο τρίπτυχο:

κατάργηση εργασιακών και ασφαλιστικών δικαιωμάτων, υπερφορολόγηση μεσαίων και κατώτερων στρωμάτων, ιδιωτικοποιήσεις δημόσιων υπηρεσιών και δημόσιας περιουσίας.

Εξουθενωμένοι οι πολίτες της χώρας συνειδητοποιούν ολοένα και πιο καθαρά, ότι η ανάσχεση της κρίσης και η παραγωγική ανασυγκρότηση, έχουν δύο εντελώς διαφορετικές αφηγήσεις. Η μια, συνδέει την ανάκαμψη με την ικανοποίηση των συλλογικών αναγκών, τη δημοκρατία και την κοινωνική αναδιανομή του πλούτου. Η άλλη, με επενδύσεις που προϋποθέτουν τις λιγότερες δυνατές δαπάνες για τους επενδυτές και ένα κράτος που να εγγυάται τα κέρδη τους: μισθούς πείνας, παιδεία και υγεία για λίγους, κατεστραμμένο περιβάλλον, αυταρχισμό, καταστολή, συγκρούσεις.

Η μέση οδός μοιάζει ολοένα και πιο δύσκολη, ιδιαίτερα για την Ελλάδα που αποτέλεσε όπως ξέρουμε πια, προνομιακό πεδίο για την πειραματική εφαρμογή της δεύτερης συνταγής σε μια σχετικά προηγμένη χώρα και εντός της Ε.Ε.  Οι πιθανότητες για χαλάρωση των μέτρων λιτότητας προσκρούουν στην απροθυμία των δανειστών να παραχωρήσουν την δυνατότητα εφαρμογής μιας άλλης πολιτικής. Γνωρίζουμε πια με κάθε λεπτομέρεια ότι το χρέος μας αφενός είναι πηγή πλουτισμού για τους δανειστές και αφετέρου είναι σχετικά διαχειρίσιμο από αυτούς ακόμη και αν διακοπεί η αποπληρωμή του. Το κυριότερο πρόβλημά τους είναι ότι άπαξ η ελληνική κυβέρνηση που ψηφίστηκε με βάση την πρώτη αφήγηση, σημειώσει έστω και περιορισμένη επιτυχία, αυτό θα λειτουργήσει ως παράδειγμα και για τους άλλους ευρωπαϊκούς λαούς. Και αντίθετα: όσο παρατείνεται η αβεβαιότητα για την έκβαση των πραγμάτων τόσο δυσκολεύει η επικράτηση συμμαχικών κοινωνικών και πολιτικών δυνάμεων στην Ευρώπη.

Κλειδί για τις εξελίξεις αποτελεί ο τρόπος μεταχείρισης των βασικών παικτών της εγχώριας διαπλοκής που κρατούν στα χέρια τους ΜΜΕ, ποδοσφαιρικές ομάδες, τράπεζες, κατασκευαστικές και ναυτιλιακές εταιρείες, ενεργειακές, εξορυκτικές και βιομηχανικές μονάδες και υποδομές, συχνά σε συνεργασία με υπερεθνικούς ομίλους. Για αυτούς δηλαδή που συνεχίζουν να αυξάνουν τα κέρδη τους απομυζώντας την ελληνική κοινωνία και στα χρόνια της κρίσης. Κλειδί για τις εξελίξεις αποτελεί ακόμη η προστασία της δημόσιας περιουσίας και του φυσικού κεφαλαίου που αποτελεί το μεγάλο πλεονέκτημα της χώρας. Το μοντέλο εκχώρησης λιμανιών, αεροδρομίων, τρένων, γεφυρών, εθνικών οδών, πηγών ενέργειας, ορυκτού πλούτου και ελεύθερων χώρων υποθηκεύει κάθε πιθανότητα κοινωνικής σωτηρίας. Η επίκληση των άμεσων αναγκών δεν έχει καμία πραγματική αξία αν δεν συνοδεύεται από ένα εναλλακτικό σχέδιο.

Κλειδί, τέλος, για τις εξελίξεις αποτελεί η υποστήριξη όλων των κινημάτων διεκδίκησης των προεκλογικών δεσμεύσεων. Όσο πιο ισχυρά είναι τα κινήματα που θα διεκδικούν από την κυβέρνηση να ανατρέψει τις πολιτικές λιτότητας, τόσο περισσότερα και πιο ισχυρά θα είναι τα ερείσματα σε ευρωπαϊκό και παγκόσμιο επίπεδο. Ιδιαίτερα για τα τμήματα εκείνα της κοινωνίας που συμμετέχουν ενεργά στα κοινά, το στοίχημα είναι πως θα καταφέρουν να υποστηρίξουν τους κοινωνικούς αγώνες. Η παθητική αναμονή δεν θα φέρει την άνοιξη.